ผู้จัดทำโครงการ

• ผศ.ดร.สมชาย เล็กเจริญ
• ผศ.ดร.วศิณ ชูประยูร
• ผศ.ดร.ภาคภูมิ ชัยศิริประเสริฐ
• ผศ.ดร.ไววิทย์ จันทร์วิเมลือง
• ผศ.ดร.วุฒิพงษ์ ชินศรี
• ผศ.วิไลลักษณ์ ตรีพืช
• ผศ.ดร.กานต์ ยงศิริวิทย์
• ดร.ปภังกร พิชญะธนกร
• อาจารย์สงบ ศศิพงศ์พรรณ
• นางสาวสุรัตนา ขันธสอน

หน่วยงาน: วิทยาลัยนวัตกรรมดิจิทัลเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยรังสิต

บทคัดย่อ

       โครงการมุ่งพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนผ่านการเรียนรู้เชิงปฏิบัติ (Active Learning) โดยบูรณาการแนวทาง Problem-based Learning, Project-based Learning และ Service Learning เพื่อยกระดับทักษะการคิดเชิงวิจัย การสร้างนวัตกรรม และความสามารถในการนำเสนอผลงาน
สู่เวทีวิชาการระดับชาติและนานาชาติ ผลการดำเนินงานแสดงให้เห็นถึงการมีส่วนร่วมของผู้เรียนอย่างทั่วถึง คุณภาพของชิ้นงานที่เพิ่มขึ้น และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก

หลักการและเหตุผล

      สภาพแวดล้อมการเรียนรู้ยุคใหม่จำเป็นต้องขยับจาก lecture-based สู่อlearner-centered โดยเน้นการลงมือปฏิบัติจริงและการคิดวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ เพื่อตอบโจทย์การผลิตบัณฑิตที่มีสมรรถนะสูง สามารถประยุกต์ใช้ความรู้และแข่งขันได้ในระดับสากล โครงการจึงออกแบบกระบวนการเรียนรู้ที่กระตุ้นแรงบันดาลใจและการมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่องตลอดหลักสูตร

วัตถุประสงค์

1. ยกระดับสมรรถนะด้านการคิดเชิงวิจัย การแก้ปัญหา และการสร้างสรรค์นวัตกรรมของนักศึกษา
2. เพิ่มอัตราการผลิตชิ้นงาน/โครงงานที่พร้อมต่อยอดสู่การแข่งขันและเวทีวิชาการ
3. สร้างเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอกเพื่อการเรียนรู้และการเผยแพร่ผลงาน

วิธีดำเนินงาน

ออกแบบเป็นลำดับขั้นตามชั้นปี เพื่อให้เกิดความต่อเนื่องของสมรรถนะ (scaffolding) ดังนี้

• ปีที่ 1: Foundation & Inspiration — ปูพื้นฐานรายวิชาหลัก ควบคู่กับการบ่มเพาะแนวคิดโครงงานขนาดเล็ก
  ผ่าน PBL/Project-based และกิจกรรมสร้างแรงบันดาลใจจากผู้เชี่ยวชาญ/ศิษย์เก่า
  พร้อมกิจกรรมเชิงปฏิบัติ (workshop, collaborative learning)
• ปีที่ 2: Apply to Innovation Project & Competition — ยกระดับโครงงานในรายวิชา
  เพิ่มองค์ประกอบการทบทวนวรรณกรรม การออกแบบเชิงวิจัยเบื้องต้น การพัฒนาและทดลองต้นแบบ
  จัด mock pitching และเตรียมแผนธุรกิจเพื่อส่งเข้าประกวดระดับชาติ
• ปีที่ 3: Senior Project & Research — ดำเนินงานวิจัยเต็มรูปแบบภายใต้การให้คำปรึกษา
  นำเสนอความก้าวหน้าเป็นระยะ ส่งผลงานตีพิมพ์/นำเสนอในประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติ
  และบูรณาการผลลัพธ์สู่รายงานวิทยานิพนธ์/สารนิพนธ์

ผลการดำเนินงาน

• อัตราการมีส่วนร่วม: นักศึกษาทุกชั้นปีเข้าร่วมและส่งผลงานครบ 100%
• ความสำเร็จเชิงการแข่งขัน: โครงงานของนักศึกษาได้รับรางวัลอย่างน้อย 2 กลุ่ม
• คุณภาพผลงานวิชาการ: มีผลงานนำเสนอ/ตีพิมพ์ในการประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติ
• เครือข่ายความร่วมมือ: เกิดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับสถาบัน/หน่วยงานทั้งในและต่างประเทศ
• ผลลัพธ์เชิงอาชีพ: ผู้สำเร็จการศึกษาบางส่วนเข้าสู่สายวิจัย/ได้รับทุน/เข้าทำงานในองค์กรชั้นนำ

ปัจจัยความสำเร็จ

• การออกแบบการเรียนรู้เชิงรุกภายใต้แนวคิด Outcome-Based Education
• ระบบพี่เลี้ยงและการให้คำปรึกษาอย่างใกล้ชิดต่อเนื่องทุกชั้นปี
• การบูรณาการงานวิจัยกับโครงงานนวัตกรรมและการประเมินผลแบบต่อเนื่อง
• การสนับสนุนจากผู้บริหารและเครือข่ายภาคีภายนอก

ข้อเสนอแนะเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน

• ขยายกิจกรรมเสริมทักษะการวิจัยและการเขียนบทความวิชาการให้ครอบคลุมทุกชั้นปี
• เพิ่มช่องทางความร่วมมือกับสถาบันและภาคอุตสาหกรรมทั้งในและต่างประเทศ
• จัดสรรงบประมาณสำหรับต้นแบบ/ต้นทุนการทดลองและค่าธรรมเนียมการเผยแพร่
• พัฒนาโปรแกรม mentoring ระหว่างอาจารย์–ศิษย์เก่า–นักศึกษา